آيا فعالان اقتصادي (اعم از كارخانجات، شركتها و صاحبان مشاغل) اين ماليات را خواهند پرداخت؟
خير،
نظام ماليات بر ارزش افزوده نوعي نظام ماليات بر مصرف است و فعالان اقتصادي اعم از اشخاص حقيقي و حقوقي كه مؤدي اين نظام مالياتي محسوب ميشوند، صرفاً عامل وصول و انتقالدهنده اين ماليات آن به مصرفكننده تلقي ميگردند و هيچگونه مالياتي توسط ايشان پرداخت نميشود.
آيا ماشين آلات خطوط توليد کارخانجات و به طور کلي تجهيزات مورد استفاده در امر کسب و کار مشمول ماليات بر ارزش افزوده ميگردد؟
خير،
اساسا“ ماليات پرداختي توسط مؤديان ثبت نام شده بابت انواع نهاده ها از جمله ماشين آلات خطوط توليد کارخانجات و ساير تجهيزات که براي فعاليت اقتصادي مورد استفاده قرار گرفته اند، از مالياتهاي وصول شده توسط آنها در اولين دوره مالياتي با تسليم اظهارنامه و درخواست موديان قابل استرداد است.
قراردادهاي تامين نيروي انساني از مصاديق ارائه خدمت بوده و مشمول ماليات و عوارض اين قانون خواهد بود.
شايان ذكر است در خصوص قراردادهاي پيمانهاي مديريت، كه هزينه حقوق و دستمزد پرسنل كلاٌ توسط كارفرما به طور مستقيم پرداخت ميگردد (و در دفاتر كارفرما ثبت ميشود) ماليات و عوارض اين قانون صرفاً نسبت به مبلغ ريالي خدمات مديريت ارائه شده وضع ميگردد.
در مورد نحوه محاسبه مالیات بر رزش افزوده با یک مثال در یک شرکت تولیدی و نحوه ارائه آن به سازمانهای مربوطه توضیح کامل بفرمائید؟
1 - خريد مواد به مبلغ 1.000.000 ريال :
خريد 1.000.000
ماليات بر ارزش افزوده خريد 15.000
عوارض خريد 15.000
بستانكاران 1.030.000
2 - فروش محصول توليدي به مبلغ 1.500.000 ريال :
بدهكاران 1.545.000
ماليات بر ارزش افزوده فروش 22.500
عوارض فروش 22.500
فروش 1.500.000
فرض بفرمائيد دوره مالياتي سه ماهه اول شركت فرضي به اين دو عمليات خلاصه مي شود :
تهاتر ماليات بر ارزش افزوده فروش و ماليات بر ارزش افزوده خريد = 15.000 - 22.500 = 7.500 ريال
تهاتر عوارض فروش و عوارض خريد = 15.000 - 22.500 = 7.500 ريال
---------------------
جمع بدهي قابل پرداخت دوره 15.000 ريال
* اگر در دوره مذكور خريد داشته باشيد ولي فروش خير ، كل مبالغ پرداختي بابت ماليات و عوارض خريد به عنوان مطالبات از سازمان امور مالياتي قابل استرداد مي باشد .
* اگر در دوره مذكور خريد نداشته باشيد و فقط فروش صورت گرفته باشد كل مبالغ دريافتي بابت ماليات و عوارض فروش به عنوان بدهي به سازمان امور مالياتي لازم به پرداخت مي باشد .
آیا مالیات بر ارزش افزوده هم در زمانخرید محاسبه می شود و هم در زمان فروش؟
به طور كلي ماليات VAT هنگام عرضه كالا مطرح مي شود حال اين عرضه مي خواهد برداشت باشد خواه خريد و فروش خواه استفاده خود واحد تجاري بعنوان دارائي و خواه اهداء ( البته اهداء استثنائاتي دارد همچون هدايا به دولت و . . . ) .
اگر مواد اولیه خریداری شده جهت تولید یک محصول مشمول ، مشتمل بر مشمول و معاف باشد چه باید کرد و یا اگر محصول مزبور معاف از مالیات VAT باشد چطور ؟
در خصوص قسمت اول سوال یک واحد کالای تولیدی را با قیمت تمام شده 1000 ریال در نظر میگیریم . با عنایت به محاسبات حسابداری قیمت تمام شده ی خود به این نتیجه رسیده ایم که از بهای تمام شده هر واحد کالای تولیدی 300 ریال آن مربوط به مواد اولیه معاف و 700ریال آن مربوط به مواد اولیه غیر معاف می باشد.در این مرحله اگر ما قصد داشته باشیم هر واحد از کالای تولیدی خود را 1500 ریال بفروشیم در نهایت باید بدین صورت عمل کنیم که سهم مواد اولیه معاف را نسبت به حاشیه فروش بدست اورده وسپس به میزان باقیمانده از آن مالیات vat و عوارض مربوطه را اعمال کنیم ، مثال زیر :
(1000/300)*100=30 % در نتیجه با توجه به اینکه حاشیه فروش ما 500 بوده است داریم :
500*30%=150ریال واین یعنی سهم مواد اولیه معاف در حاشیه فروش یک واحد کالای تولیدی اماده فروش.در وهله اول به نظر میرسد در زمان فروش قاعدتا باید فقط مالیات مبلغ باقیمانده یعنی 350 ریال را از خریدار اخذ نمود .ام وقعیت چیز دیگریست وآن اینست که آن مواد اولیه معاف ما دیگر آن مواد اولیه خام نیست بلکه در اثر یک سری فرایند هایی که برای ما هزینه داشته یه این مرحله رسیده است واین دقیقا همان مفهوم ارزش افزوده اقتصادی است لذا ما در عمل بدون توجه به محاسبات فوق در زمان فروش مالیات vat و عوارض مریوطه را از خریدار میگیریم.
در خصوص قسمت دوم سوال میتوان عرضه دارو را مثال زد که از موارد معاف در قانون vat و عوارض می باشد.بدین معنی که ما برای تولید دارو در وهله نخست ناچاریم مواد اولیه شیمیائی خریداری کنیم که خود از پرداخت مالیات مورد بحث وعوارض مربوطه معاف نیست در نهایت اگر چنین فرض شود که بخشی از مواد اولیه بکار رفته در تولید داروی مورد نظر نیز معاف از مالیات مورد بحث در زمان خرید باشند نهایتا به جهت اینکه کالای تولیدی ما که دارو می باشد و عرضه ان با توجه به مفاد قانون vatاز پرداخت مالیات وعوارض معاف است بدیهیست که ما مالیات پرداخت شده در زمان خرید مواد اولیه غیر معاف و ارزش افزوده در خصوص مواد اولیه معاف را جزء قیمت تمام شده در نظر گرفته و مطابق ان به قیمت فروش خود می افزائیم.
از آنجا که تحمل هزینه مالیات VAT به عهده مصرف کننده نهائی می باشد با چه تحلیلی می توان گفت مالیاتهای پرداختی خرید مواد اولیه مشمول بابت تولید محصول معاف به عنوان هزینه تولید تلقی می شود ؟ اگر در دوره مالیاتی که خرید مواد اولیه مشمول رخ داده است هیچگونه فروشی صورت نگیرد مالیات پرداختی مربوط به خرید مواد از سازمان مالیاتی مسترد خواهد شد . حال اگر در دوره مالیاتی بعد محصولات معاف تولید شده از مواد مشمول دوره قبل به فروش برسد هیچگونه مالیاتی از خریدار اخذ نمی شود لذا هیچ بذهی نیز به سازمان مالیاتی ایجاد نخواهد شد . پس با این روال هیچ هزینه ای هم برای واحد تولیدی ایجاد نخواهد شد . توجیه این مسئله نسبت به مطالب فوق الاشاره چیست ؟
در خصوص این مورد میتوان این گونه توضیح داد که در حقیقت تولید کننده کالای معاف از مواد اولیه مشمول در حکم مصرف کننده نهائی است .لذا مالیاتی به او مسترد نخواهد شد .برای روشن شدن موضوع فرض میکنیم که خرید مواد اولیه مشمول ،تولید و فروش محصول در یک دوره سه ماه موضوع قانون vat رخ دهد میبینیم که پس از تولید وفروش ، مواد اولیه خریداری شده با همان ماهیت به خریدار منتقل نمی شود واین یعنی اینکه واحد تولیدی در این خصوص (خرید مواد اولیه ) مصرف کننده نهائی است.
يكي از مواردي كه هنوز در مباحث مربوط به VAT مورد ابهام مي باشد همين است كه ذكر شد و يكي از موارد فرار از اين قانون مي باشد . به اين صورت كه خريد مواد در 3 ماهه اول را اعلام و اظهار مي كنيم البته بدون هرگونه فروشي . و اين يعني استرداد VAT پرداختي و در 3 ماهه دوم اقدام به فروش محصول توليدي معاف ( كه با مواد مشمول اخيرالذكر توليد شده است ) مي كنيم و فروش را هم اظهار خواهيم كرد . اگر دقت بفرمائيد قرار بر اين بود كه ماليات پرداختي مواد مشمولي كه در توليد محصول معاف استفاده شده اند را به عنوان هزينه هاي قابل قبول و هزينه هاي توليدي شناسائي بكنيم كه با اين رويه مي توان هزينه مزبور را نيز از خود سازمان مالياتي كشور استرداد و بازيافت نمود .
اما به نظر بنده بسيار محتمل است به محض مواجهه با موضوع اخير در رسيدگي ها اقدام به صدور دستورالعملي مبني بر رسيدگي موردي نسبت به شناسائي سهم مواد مصرفي در محصول معاف در دوره هاي مالياتي پيش نمايند . علي ايحال هنوز خبري از نحوه چگونگي برخورد با موضوع اخير در دست نيست .
((خوب همانطور كه ميدانيد در فعاليتهاي بازرگاني اصلاً امكان ندارد شما كالاي مشمول بخريد و هنگام فروش معاف تلقي شود . فقط در شرايط توليد است كه ممكن است يك يا چند كالا در اثر فرايند توليد و تبديل به يك كالاي ديگري با شرايط و ماهيت متفاوت تبديل شود و موضوع اصلي مسئله و ابهام اخير فقط در مباحث توليدي مصداق پيدا مي كند .))
استدلال شما از استرداد مالیات پرداختی در پست فوق با عنایت به نص تبصره 2 ماده 17 چیست؟
تبصره2ـ در صورتي كه مؤديان به عرضه كالا يا خدمت معاف از ماليات موضوع اين قانون اشتغال داشتهباشند و يا طبق مقررات اين قانون مشمول ماليات نباشند، ماليتهاي پرداخت شده بابت خريد كالا يا خدمت تا اين مرحله قابل استرداد نميباشد.
همانطور که می دانید واحدهای تولیدی ممکن است که هم محصولات مشمول داشته باشند و هم معاف . خوب اگر مواد مزبور در تولید هر دو نوع محصولات مورد استفاده قرار بگیرد ، در این شرایط سازمان مالیاتی به ضرس قاطع نمی تواند بگوید که مواد شما قرار است بعداً در تولید محصول معاف مصرف شود ، پس استرداد مالیات پرداختی شما را قبول نمی کنم . و معنای تبصره مذکور این نیست که به صرف تولید محصول معاف پس تمام مالیاتهای پرداختی غیر قابل استرداد می باشد